Einde van schrikkelseconde?

Samenvatting

Het invoegen van een schrikkeldag is niet voldoende om atoomtijd gelijk te laten lopen met de beweging van de aarde. Daartoe worden er op onregelmatige momenten schrikkelsecondes in gevoegd. Dit heeft positieve als negatieve consequenties.
 

Einde van schrikkelseconde?

(06 jan 2012)    2012 is een schrikkeljaar: met die ene dag extra in februari houden we gelijke tred met de draaiing om de zon. Toch is dat niet voldoende: met af en toe een schrikkelseconde worden kleine verschillen rechtgezet. De schrikkelsecondes worden op onregelmatige intervallen toegevoegd aan de tijd die de atoomklokken aangeven om zo een onregelmatigheid in de rotatie van de aarde te compenseren. Honderden atoomklokken van over de hele wereld dragen bij aan een universele standaardtijd die voor iedereen hetzelfde is: de Coordinated Universal Time (UTC).

De verantwoordelijkheid om schrikkelseconden in te passen ligt bij de International Earth Rotation and Reference System Service (IERS) in Parijs. Zij houden de draaibeweging van de aarde in de gaten. Als het verschil tussen de UTC en de draaibeweging meer dan 0,9 seconden dreigt te worden, kondigt de IERS een schrikkelseconde aan. Gewoonlijk worden schrikkelseconden eind juni of eind december ingevoegd. Dat gebeurt altijd exact om middernacht, UTC-tijd. De tijd gaat voor één keer van 23:59:59 naar 23:59:60.

De discussie over het wel of niet toepassen van die schrikkelsecondes is al lang aan de gang, Eigenlijk is dit niets nieuws. Al sinds mensen heugenis tobt men met de tijdswaarneming. Vele leefgemeenschappen hielden er hun eigen kalender en dagindeling op na. Diverse malen hebben kalender aanpassingen plaats gevonden Sinds het begin van onze jaartelling werd het noodzakelijk om men dat in elk verovert gebied de zelfde tijdsaanduiding gebruikte.

Raketlanceringen vinden nooit plaats op dagen dat er een schrikkelseconde wordt ingevoegd. China is tegen het voorstel omdat veranderingen gevolgen kunnen hebben voor astronomen die duizenden jaren aan waarnemingen met elkaar moeten kunnen vergelijken.
Canada heeft zijn bedenkingen, net als Groot-Brittannië en Canada vrezen dat Greenwich Mean Time (GMT) als standaard zal verdwijnen.
De VS, Frankrijk en een aantal andere landen hebben bij de ITU gepleit voor het afschaffen van de schrikkelseconde op de afgelopen.
Tegenstanders van afschaffing beweren dat nog zelfs bij het 'Year-200' probleem er geen computer calmiteiten zijn opgetreden. Bovendien is het synchroniseren van computersoftware systemen geen technisch probleem.

Op 19 januari 2012 is op de WRC-12 besloten dat het voor afschaffen nog te vroeg is. Daarom is besloten om pas bij de volgende top in 2015, als er meer onderzoek is gedaan, definitief de knoop door te hakken over de schrikkelseconde.
De volgende correctie staat gepland voor 30 juni.

Wat is er zo belangrijk aan die schrikkelseconde


Afschaffen van de schrikkelseconde zou betekenen dat onze klokken niet meer gelijk zouden lopen met de draaiing van de aarde. Sommigen hebben gevoelsmatig problemen met de consequentie dat aan het eind van hun leven de zon ongeveer een minuut later op zijn hoogste stand staat dan toen zij geboren werden! Dat kan dus nooit een serieus argument zijn.
De schrikkelseconde heeft er veertig jaar lang voor gezorgd dat de tijd van computers gelijk liep met de lengte van een dag op aarde. Dat vergemakkelijkt bijvoorbeeld het gelijkzetten van software. Helaas kan dit niet automatisch en moet dus handmatig via de software gebeuren. Dit kan de synchronisatie van computersystemen in gekoppelde netwerken ernstig verstoren, met grote financiele consequenties bijvoorbeeld.
Schrikkelsecondes zijn nodig om te voorkomen dat atoomklokken voor lopen op de zonnetijd, ook wel ware tijd genoemd.
Eigenaren van mobieletelefoonnetwerken, de financiële markten en luchtverkeersleidingssystemen hebben baat bij het afschaffen van de schrikkelseconde. Dat is omdat zij met bijna absolute precisie kunnen vertrouwen op de tijd die atoomklokken aangeven en zich niet langer zorgen hoeven te maken over het stilleggen van de systemen om de schrikkelseconde in te passen. Bovendien voegen satellietnavigatiesystemen zoals GPS de schrikkelseconde niet toe, wat bijdraagt aan verwarring.
(Pieter J.T.Bruinsma, PA0PHB) 

Referenties, informatie:

ITU Radiocommunication Assembly stelt besluit schrikkelseconde uit
Kennislink Schrikkelseconde komt met de schrik vrij
WERON een wandeling door de tijd

Daglengte variaties in de afgelopen 30 jaar.Duidelijk zichtbaar zijn de correctiestappen van 1 microseconde.
Daglengte variaties in de afgelopen 30 jaar.Duidelijk zichtbaar zijn de correctiestappen van 1 microseconde.

Atoomklok van het Physikalisch-Technische Bundesanstalt in Braunschweig, Duitsland
Atoomklok van het Physikalisch-Technische Bundesanstalt in Braunschweig, Duitsland

lll