Propagatie: Inleiding

Samenvatting

Radioverbindingen op aarde zijn sterk van de conditie van de ionosfeer afhankelijk. In dit deel wordt ingegaan op de geschiedenis van het onderzoek van de ionosfeer.
 

Propagatie: Inleiding

(06 mrt 2010)    Radiogolven planten zich richtlijnig voort. Daarmee zou het bereik begrensd zijn tot de horizon. Toch kunnen we met de hele wereld radioverbindigen maken, zonder dat we daarbij hulp nodig hebben van satellieten. Maar helaas zijn die verbindingen soms van slechte kwaliteit of helemaal niet mogelijk. We spreken dan van geode of slechte 'condities'.
Gelukkige bestaan er methoden om redelijk betrouwbare voorspellingen te maken voor een radioverbinding tussen twee plekken op aarde.
In dit artikel zullen we wat vertellen over het gebruik en de achtergronden van deze voorspellingsmethode.

Een stukje geschiedenis


In de beginjaren van de radiocommunicatie werden voornamelijk frequenties in lange golf band gebruikt. Daarmee kon men in de avonduren zeer grote afstanden mee overbruggen.
In de jaren '30 toen men ook met hogere frequenties ging experimenteren, ontdekte men dat de overdracht van signalen op die frequenties aan sterke veranderingen onderhevig waren. En men realiseerde zich vrij snel dat deze variaties hun oorzaak wel eens konden vinden in de ionosfeer.
Sindsdien hebben vele landen intensief onderzoek gedaan naar de HF eigenschappen van de ionosfeer. Het was immers van groot belang dat landen betrouwbare radioverbindingen konden onderhouden met hun overzeese gebiedsdelen.
Over de gehele wereld werd de ionisatie toestand van de lokale atmosfeer bestudeerd doormiddel van vertikale sounders. Radiogolven met frequenties tussen 2 en 30 MHz worden loodrecht naar boven uitgezonden en de reflecties worden bestudeerd. Daaruit zijn de diverse reflecterende lagen af te leiden, de hoogte alsmede eigenschappen als demping en frequentie afhankelijkheid.
Al deze gegevens werden in tabellen vast gelegd, tezamen met datum en tijd, de positie van de zon en de zonneactiviteit.
Uit deze gegevens zijn empirische formules afgeleid, die ons nu in staat stellen om met redelijke betrouwbaarheid de voor de radiopropagatie belangrijke gegevens van de ionosfeer overal op de globe te bepalen. Met behulp van die gegevens is het mogelijk een voorspelling te maken voor een verbinding tussen twee plaatsen op aarde.
(wordt vervolgd).
(Pieter J.T.Bruinsma, PA0PHB) 

Referenties, informatie:



lll