Een prehistorische klok

Samenvatting

Ruim honderd jaar geleden, in 1900, ontdekken sponsduikers een bronzen tandwiel afkomstig van voor onze jaartelling.
 

Een prehistorische klok

(06 feb 2010)    Ruim honderd jaar geleden, in 1900, ontdekken sponsduikers een scheepswrak voor de kust van het Griekse eiland Antikythera. Het schip is rond 70 voor Christus gezonken en was vermoedelijk afkomstig uit Rhodos en op weg naar Rome. Naast bronzen en marmeren beelden, amforen en dagelijkse gebruiksvoorwerpen zoals munten vinden ze ook een klomp brons met hout eromheen. De klomp blijft een tijd onopgemerkt in het Nationaal Archeologisch Museum in Athene liggen, totdat het hout van de klomp brons valt waardoor een medewerker de vorm van een tandwiel ontdekt. Opmerkelijk, want volgens de heersende opvattingen zouden de Grieken geen metalen tandwielen gehad hebben. Die kwamen pas later…
Pas in 2005 is het Antikythera Mechanism Research Project van start gegaan.
Dit internationale onderzoeksteam onderzoekt het mechanisme met state-of-the-art rontgen cameras. Het tandwiel blijkt een onderdeel te zijn van een planatarium. Oorspronkelijk bevond het mechanisme zich in een houten bekisting met afmetingen van ongeveer 31 × 19 × 10 centimeter met metalen deuren. Aan de zijkant bevond zich een hendel waarmee men het mechanisme in werking kon zetten. De voorzijde bevat een wijzerplaat, waarvan de binnenste schaalverdeling de sterrenbeelden van de Griekse dierenriem weergeeft en de buitenste de Egyptische jaarkalender.
Maar het zal waarschijnlijk altijd een raadsel blijven, wie het mechanisme heeft gemaakt. Wel zijn er aanwijzingen uit de literatuur dat er in die tijd dergelijke mechanismen bestonden.

(Pieter J.T.Bruinsma, PA0PHB) 

Referenties, informatie:

Antikythera Mechanism Research Project
Kennislink
Website Rien van de Weijgaert



lll