De Geminide meteoor regens

Samenvatting

De Geminide meteoorregens zijn de mooiste meteoorregens van het jaar. Radioamateurs kunnen hun radiosignalen laten spiegelen aan deze sporen en daarmee grote afstanden overbruggen
 

De Geminide meteoor regens

De Geminide meteoor regens zijn de mooiste meteoorregens van het jaar. Ze ontlenen hun naam aan het feit dat de regens vanuit het sterrenbeeld Tweelingen (Gimini) lijken te komen.
De meeste meteorenregens ontstaan doordat de aarde de baan van een komeet kruist. De Geminiden zijn echter afkomstig van een planetoïde. Rond 14 december trekt de aarde door de baan van de planetoïde Phaeton.
De regens zijn al zichtbaar vanaf 6 december en blijven aan tot circa 18 december.
Dit jaar zijn de omstandigheden zeer gunstig. Het is bijna Nieuwe Maan, waardoor het flink donker is en ook zwakke meteoren goed te zien zijn. Het hoogtepunt van de regens is op de vroege ochtend van maandag 14 december, dan kunnen er wel 60 - 80 tracks geteld worden.

De Geminiden verschenen in 1860 vrij plotseling aan de hemel. In december 1861 werd die meteorenzwerm ontdekt door R.P. Greg in Manchester, Engeland en even later in 1862 door B.V. Marsh en Prof. A. Twining in Amerika. Gedurende de daarop volgende jaren werden ze door astronomen gevolgd en ging men zich realiseren dat het een jaarlijks terugkerend gebeuren was geworden. Het aantal sporen groeide van circa 20 per uur tot 80 per uur in de jaren '70. Die waarde is de laatste jaren konstant gebleven.

Er is heel lang gezocht naar het moederlichaam van de Geminiden. Astronomen S.F. Green en J.K. Davies ontdekten op een plaat van 11 oktober 1983 van de IRAS (Infra Red Astronomical Satellite) satelliet een object dat de voorlopige nummering 1983 TB kreeg. Dit was ook het eerste object dat ondekt was met behulp van een satelliet. Astronoom C.T. Kowal was de eerste die het object visueel waarnam. In eerste instantie dacht men aan een asteroide, analyse van het object wees uit dat het een diameter had van 5,1 km.
Voor een asteroïde had 1983 TB een opvallende baan die de banen kruist van Mercurius, Venus, aarde en Mars. 1983 TB komt tijdens het perihelium zo dicht bij de zon dat de temperatuur van het oppervlak oploopt naar 750 graden C!
Het was de beroemde astronoom Fred Whipple die wees op het feit dat de baan van 1983 TB exact hetzelfde was als die van 19 simultaan gefotografeerde Geminiden van het Super Schmidt kamera project van het Prairy Network. Hij stelde ook voor om 1983 TB als definitieve naam 3200 Phaeton te geven. Phaethon is een mythologisch figuur geboren van de god Apollo. De omloop periode van Phaethon was 1,59 jaar, zeer kort dus.
Er is discussie in de astronomische wereld wat Phaethon eigenlijk is: zijn uiterlijk is dat van een asteroïde. Er is geen coma of staart waargenomen bij dit object. De baan is wel komeetachtig. Sommigen stellen dat Phaethon ingevangen asteroide is die toevallig in dezelfde baan terecht kwam als de Geminiden meteorenzwerm.

De meteoren zwerm zorgt voor geioniseerde sporen op grote hoogte in de ionosfeer. Radioamateurs kunnen hun radiosignalen laten spiegelen aan deze sporen, waardoor op VHF frequenties zeer grote afstanden overbrugd kunnen worden.

(Pieter J.T.Bruinsma, PA0PHB) 

Referenties, informatie:

Hamradio meteoorpagina

Tijdopname
Tijdopname

lll