Heinrich Hertz, een Duitse natuurkundige die was geboren in 1857
en overleed aan bloedvergiftiging op 37-jarige leeftijd in 1894,
paste de theorie van Maxwell toe omtrent het opwekken en
ontvangen van radiogolven. Als erkenning voor zijn werk, is de
eenheid van de frequentie van radiogolven (een periode per seconde)
te zijner ere 'Hertz' genaamd.
In een hoekje van zijn natuurkunde klas in de Karlsruhe
Polytechnic in Berlijn werkte Hertz in 1888 elektrische golven op
door middel van oscillerende ontladingen van een condensator via
een hoepel, voorzien van een vonk-opening, en daarna te detecteren
met een zelfde circuit. Hertz's condensator bestond uit een
paar metalen staven, in elkaars verlengde, met een kleine
vonkopening ertussen. Wanneer deze staven tegenovergestelde ladingen
kregen, sterk genoeg voor vonkoverslag, zou de stroom heen en
weer oscilleren over de vonkopening en langs de staven. Met deze
oscillator loste Hertz twee problemen op: de tijdopname van
Maxwell's golven (hij had concreet aangetoond, wat Maxwell
slechts als theorie aangaf: dat de snelheid van de radiogolven
gelijk aan de snelheid van het licht is), en hoe de elektrische
en magnetische velden zich losmaken van de draden en vrijkwamen
als Maxwell's golven.
Hertz's studenten waren onder de indruk en vroegen zich af, wat
voor nut dit wonderbaarlijke verschijnsel zou kunnen hebben.
Maar Hertz dacht dat zijn ontdekking niet practischer zou zijn
dan die van Maxwell. 'Het is van geen belang.'antwoordde hij.
'Het is slechts een experiment wat bewijst dat Maestro Maxwell
gelijk had, we hebben slechts deze mysterieuze
elektro-magnetische golven, die we niet kunnen zien met het blote oog,
maar ze zijn er wel. En wat gaan we ermee doen?' vroeg een van
zijn studenten aan de Universiteit van Bonn? Hertz haalde zijn
schouders op. Hij was een bescheiden man, zonder pretenties en
blijkbaar met weinig ambitie. 'Niets, denk ik.' antwoordde hij.
Maar, zelfs op een theoretisch vlak, werden Hertz's bevindingen
snel door anderen gezien als het begin van een 'elektrische
eeuw'. De Engelse wis- en natuurkundige Sir Oliver Heaviside
zei in 1891: 'Drie jaar geleden waren de elektromagnetische gol-
ven nog nergens, kort daarna waren ze overal'.
Hertz's belangrijkste feiten: zijn experimenten met reflectie,
refractie, polarisatie, interferentie en de snelheid van radiogolven
zouden de aanzet worden naar de draadloze telegrafie en
de radio. In 1888 beschreef Hertz in een elektrisch journaal,
hoe hij instaat was elektromagnetische golven op te wekken met
zijn oscillator. Een jeugdige tiener las toevallig dat artikel
tijdens zijn vakantie in de Alpen. Voor hem gaf Hertz's ontdekking een idee: waarom zouden we die golven niet gebruiken om
door middel van Hertz's oscillator signalen uit te zenden? Die
jongeman was Guglielmo Marconi. Hij haastte zich terug naar
Italie om dat idee uit te werken.
Toen Hertz overleed in 1894 te Bonn, roemde Sir Oliver Lodge hem
voor de dingen, waartoe grote Engelse natuurkundigen niet in
staat waren geweest.
